PROJEKT

ZINTEGROWANY PROGRAM ZAPOBIEGAJĄCY PORZUCANIU DZIECI

„MAMO! NIE PORZUCAJ MNIE!”

Program opracował zespół specjalistów w składzie:

1. Anna Szolc-Kowalska – Przewodnicząca Rady do Spraw Rodziny i Wychowania
przy Prezydencie Miasta Łodzi,

2. Jolanta Piotrowska – Zastępca Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej
w Łodzi,

3. Michał Robert Żebrowski – Pełnomocnik Prezydenta Miasta Łodzi ds. Ratownictwa

Medycznego,

4. Tomasz Bilicki – Dyrektor ds. Programowych w Centrum Służby Rodzinie w Łodzi,

5. Hanna Belke-Markiewicz – Wydział Edukacji Urzędu Miasta Łodzi,

6. Grzegorz Justyński – Wydział Spraw Społecznych Urzędu Miasta Łodzi.

ZINTEGROWANY PROGRAM ZAPOBIEGAJĄCY PORZUCANIU DZIECI

W celu efektywnego przeciwdziałania porzucaniu dzieci (noworodków) tworzy się
Zintegrowany Program Zapobiegający Porzucaniu Dzieci – działania Miasta, które będą
to zjawisko eliminowały.

Wprowadzenie:

Jak wynika z danych statystycznych Komendy Głównej Policji w 2005 r. w skali kraju
odnotowano 70 przypadków porzucenia dziecka w tym dwa porzucenia, których następstwem była śmierć dziecka.

Problem dzieci porzuconych został dostrzeżony na terenie Miasta Łodzi już kilka lat temu, czego efektem było powstanie w 2002 r. Oddziału Preadopcyjnego przy II Szpitalu Miejskim w Łodzi im. L. Rydygiera, mieszczącym się przy ul. Sterlinga 13.

Celem powołania Oddziału było:

1. zapobieganie porzucaniu noworodków,

2. zapewnienie matkom bezpiecznego porodu w warunkach szpitalnych,

3. zapewnienie pozostawionym noworodkom właściwych warunków pielęgnacyjnych
– minimalizacja traumy zdrowotnej i emocjonalnej,

4. zapewnienie matce poczucia bezpieczeństwa,

5. umożliwienie rodzicom weryfikacji decyzji o zrzeczeniu się dziecka w ustawowym
terminie,

6. przeprowadzanie procesu adopcyjnego bez zbędnej zwłoki,

7. profesjonalne przygotowanie rodziców adopcyjnych w zakresie pielęgnacji i opieki
nad noworodkiem,

Oddział obejmuje opieką:

- noworodki bez uregulowanej sytuacji prawnej pozostawione przez matki po urodzeniu
w Oddziale Położniczym II Szpitala Miejskiego im. L. Rydygiera w Łodzi,

- noworodki bez uregulowanej sytuacji prawnej pozostawione przez matki po urodzeniu
na oddziałach położniczych w innych szpitalach na terenie Łodzi,

- noworodki lub niemowlęta porzucone przez matki poza szpitalem.

Zakres prowadzonej przez Oddział działalności:

- zapewnienie całodobowej opieki oraz zaspakajanie niezbędnych potrzeb bytowych dzieci, w tym objęcie kompleksową opieką medyczną,

- profilaktyka zdrowotna (badania, szczepienia),

- sporządzanie oceny stanu zdrowia dziecka dla potrzeb instytucji zajmujących się
procedurą tworzenia zastępczych form opieki nad dzieckiem,

- ścisła współpraca z ośrodkami adopcyjno-opiekuńczymi oraz innymi instytucjami
zajmującymi się opieką nad dzieckiem, w celu uregulowania sytuacji prawnej dziecka,
a także podejmowanie działań na rzecz umieszczania dzieci w rodzinnych formach opieki zastępczej, rodzinie adopcyjnej, jak również w szczególnych okolicznościach
w placówkach opiekuńczo-wychowawczych,

- współpraca z rodziną naturalną, zastępczą, adopcyjną,

- wykonywanie innych zadań związanych z opieką nad dzieckiem, w zależności
od występujących potrzeb.

Oddział dysponuje 10 miejscami. Pobyt noworodka na Pododdziale Preadopcyjnym nie może przekroczyć 6 tygodni po urodzeniu, a w szczególnie uzasadnionych przypadkach może być przedłużony do 10 tygodni po urodzeniu. Opiekę nad noworodkami sprawuje
wykwalifikowana kadra medyczna (lekarze, pielęgniarki).

Inicjatywa utworzenia Oddziału spowodowała znaczne skrócenie procesu adopcyjnego. Ścisła współpraca Oddziału z ośrodkami adopcyjno-opiekuńczymi znacznie uprościła proces otaczania dzieci zastępczą opieką rodzinną. Z Oddziału noworodki przekazywane są bezpośrednio rodzicom adopcyjnym lub zastępczym, najszybciej jak na to pozwala prawo oraz stan zdrowia dziecka. Dzieci unikają dzięki temu utrwalania choroby sierocej, możliwie szybko znajdują się w przyjaznym środowisku rodzinnym i otoczone są miłością potrzebną
do prawidłowego rozwoju. Przez pierwsze 6 tygodni życia dziecka matka objęta jest
wszechstronną pomocą psychologiczną, która ma na celu świadome podjęcie decyzji
o dalszych losach dziecka.

Zestawienie dotyczące liczby dzieci przebywających w Oddziale Preadopcyjny

Lata	Liczba dzieci pozostawionych w Oddziale Preadopcyjnym
Od 22.V.2002 r.	38
2003	74
2004	73
2005	63
Od 1.I.-30.VI.2006 r.	40

Źródło: dane MOPS w Łodzi

Zestawienie dotyczące ruchu dzieci przebywających w Oddziale Preadopcyjny

Lata	Z Oddziału Preadopcyjnego do:
	Rodzin naturalnych	Rodzin zastępczych	Adopcji	Placówek opiekuńczo-wychowawczych
2002	4	4	28	-
2003	4	16	56	2
2004	2	14	45	2
2005	6	17	41	2
2006r do 30.VI	4	11	13	2

Źródło: dane MOPS w Łodzi

Uzasadnienie:

Pomimo, dotychczas podjętych inicjatyw nadal zdarzają się przypadki porzucania
noworodków przez matki, które nie chcą ujawniać siebie i swojej decyzji. Zatem, koniecznym jest podjęcie natychmiastowych i zintensyfikowanych działań, mających na celu edukację
i doinformowanie społeczeństwa o możliwościach rozwiązania problemu dzieci niechcianych.

Zakłada się, że kobiety które z różnych przyczyn nie chcą bądź nie mogą zajmować się własnym potomstwem będą posiadały wiedzę o możliwości zrzeczenia się dziecka
bądź pozostawienia go w warunkach nie zagrażających jego zdrowiu i życiu.

Opis Programu:

Zintegrowany Program Zapobiegający Porzucaniu Dzieci określa:

I. Cel,

II. Zadania do realizacji,

III. Instytucje, organizacje, służby i środowiska włączone do Programu,

IV. Harmonogram działań.

I. Cel Programu:

Zapobieganie występowaniu zjawiska porzucania noworodków poprzez podnoszenie
świadomości społecznej – na zbrodnię, nie ma przyzwolenia społecznego.

II. Zadania do realizacji Programu:

Eliminowanie negatywnych zjawisk dotyczących porzucania noworodków nastąpi poprzez:

- działania edukacyjne skierowane do mieszkańców Miasta poprzez kampanię informacyjną oraz edukację młodzieży szkół ponadgimnazjalnych w ramach programów edukacyjnych,

- możliwość uzyskania informacji na temat prawnych konsekwencji podejmowanych
przez matkę decyzji oraz form pomocy otrzymywanej od realizatorów programu,

- uruchomienie na terenie Miasta „Okna Nadziei” dla noworodków,

- równoległą kampanię informacyjną w lokalnych środkach masowego przekazu
oraz dystrybucję plakatów i folderów,

- prowadzenie na terenie Miasta Oddziału Preadopcyjnego dla noworodków i niemowląt, pozbawionych opieki rodziców,

- prowadzenie na terenie Miasta Domu Dla Matek Samotnie Wychowujących Dzieci
i Kobiet w Ciąży,

- przygotowanie profesjonalnej kadry mającej kontakt z osobami znajdującymi się
w sytuacji kryzysowej z powodu ciąży lub narodzin dziecka.

III. Instytucje, organizacje, służby i środowiska włączone do Programu:

§ Miasto Łódź jako gmina i powiat,

§ Policja, sądy, prokuratura, Straż Miejska,

§ instytucja systemu pomocy społecznej,

§ placówki edukacyjne,

§ instytucje systemu opieki zdrowotnej,

§ organizacje pozarządowe,

§ kościoły i związki wyznaniowe,

§ społeczności lokalne, osoby fizyczne,

§ media.

 IV. Harmonogram działań

a) Działania krótkoterminowe do realizacji w 2006 r.

Nr	Zadanie	Działanie	Realizator lub koordynator	Termin realizacji
1.	Możliwość anonimowego pozostawienia noworodka w miejscu bezpiecznym dla jego zdrowia i życia.	Utworzenie i prowadzenie specjalnego miejsca w II Szpitalu Miejskim im. L. Rydygiera w Łodzi ul. Sterlinga 13 - „OKNO NADZIEI”.	Wydział Zdrowia Publicznego Urzędu Miasta Łodzi	wrzesień/ grudzień 2006
2.	Możliwość serdecznego, anonimowego kontaktu osoby znajdującej się w sytuacji kryzysowej z powodu ciąży, narodzin dziecka lub w sprawach rodzinnych.	2.1. Uruchomienie i prowadzenie bezpłatnej infolinii pod nazwą: „TELEFON NADZIEI” - infolinia dla kobiet w ciąży i matek będących w trudnej sytuacji życiowej. (srebrny numer, np. 0-800-112-800) 2.2. Przeszkolenie osób udzielających informacji i poradnictwa w ramach działania 2.1 z zakresu charakterystyki ciąży, porodu, połogu, strat prokreacyjnych i tzw. szoku poporodowego.	Wydział Zdrowia Publicznego Urzędu Miasta Łodzi (w ramach Ośrodka Interwencji Kryzysowej w Łodzi, ul. Piotrkowska 102)	wrzesień/ grudzień 2006
3.	Łódź jako Miasto przyjazne dziecku i rodzinie. Propagowanie odpowiedzialnego macierzyństwa, w tym: możliwości korzystania z infolinii, strony internetowej, „Okna Nadziei”.	Przeprowadzenie kampanii Public Relations, w tym: - plakaty A3+ (kolory 4, nakład 600 szt.) umieszczone w szkołach ponadgimnazjalnych, przychodniach służby zdrowia, parafiach, ośrodkach pomocy społecznej, innych wydziałach i jednostkach organizacyjnych miasta, organizacjach pozarządowych, środkach komunikacji miejskiej oraz innych miejscach przebywania adresatów programu, - foldery/ulotki A4 (nakład 25 tys.), skierowane w szczególności do osób w wieku od 16 do 25 lat; dystrybucja folderów w szkołach ponadgimnazjalnych, przychodniach służby zdrowia, parafiach, ośrodkach pomocy społecznej, innych wydziałach i jednostkach organizacyjnych miasta, organizacjach pozarządowych oraz innych miejscach przebywania adresatów programu, - utworzenie i prowadzenie strony internetowej, z możliwością nawiązania kontaktu mailowego na temat kampanii oraz uzyskania porady przez e-mail w sytuacji kryzysowej z powodu ciąży, narodzin dziecka lub w sprawach rodzinnych, - kampania promocyjna w telewizjach regionalnych (2 stacje), - kampania społeczna w regionalnych rozgłośniach radiowych (5 stacji), - kampania społeczna w prasie (5 wydawnictw), - materiały informacyjne A3 (kolory 1+1, nakład 500 szt.) dla profesjonalistów, mających kontakt z osobami w sytuacji kryzysowej z powodu ciąży, narodzin dziecka lub w sprawach rodzinnych (pracownicy socjalni, pedagodzy szkół ponadgimnazjalnych, organizacje pozarządowe).	Wydział Zdrowia Publicznego Urzędu Miasta Łodzi	wrzesień/ grudzień 2006
4.	Podnoszenie świadomości przyszłych matek na temat macierzyństwa.	Opracowanie i przygotowanie do wdrożenia programu – normy i wzorce postępowania kobiety we współczesnej Polsce.	Wydział Edukacji Urzędu Miasta Łodzi	wrzesień/ grudzień 2006

b) Działania długofalowe

1.	Możliwość anonimowego pozostawienia noworodka w miejscu bezpiecznym dla jego zdrowia i życia.	Prowadzenie w II Szpitalu Miejskim im. L. Rydygiera w Łodzi ul. Sterlinga 13 - „OKNA NADZIEI”.	Wydział Zdrowia Publicznego Urzędu Miasta Łodzi (pozostawione dzieci kierowane będą do Oddziału Preadopcyjnego)	2007 oraz w następnych latach budżetowych
2.	Możliwość serdecznego, anonimowego kontaktu osoby znajdującej się w sytuacji kryzysowej z powodu ciąży, narodzin dziecka lub w sprawach rodzinnych.	Prowadzenie bezpłatnej infolinii pod nazwą: „TELEFON NADZIEI” - infolinia dla kobiet w ciąży i matek będących w trudnej sytuacji życiowej.	Wydział Zdrowia Publicznego Urzędu Miasta Łodzi (w ramach Ośrodka Interwencji Kryzysowej w Łodzi, ul. Piotrkowska 102)	2007 oraz w następnych latach budżetowych
3.	Łódź jako Miasto przyjazne dziecku i rodzinie. Propagowanie odpowiedzialnego macierzyństwa.	Prowadzenie strony internetowej, z możliwością uzyskania porad drogą e-mailową w sytuacji kryzysowej z powodu ciąży, narodzin dziecka lub w sprawach rodzinnych.	Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Łodzi we współpracy z organizacją pozarządową	2007 oraz w kolejnych latach budżetowych
		Kontynuowanie kampanii społecznej opisanej w działaniach do realizacji w 2006 r. w pkt 3, w tym: plakaty, foldery/ulotki, kampania w mediach.	Wydział Zdrowia Publicznego Urzędu Miasta Łodzi	2007 oraz w kolejnych latach budżetowych
4.	Podnoszenie świadomości przyszłych matek na temat macierzyństwa.	4.1 Wdrożenie scenariuszy w szkołach. 4.2 Szkolenia dla pedagogów szkolnych.	Wydział Edukacji Urzędu Miasta Łodzi	2007 oraz w kolejnych latach budżetowych
5.	Możliwość bezpiecznego pozostawienia noworodka do czasu unormowania jego sytuacji życiowej.	Prowadzenie Oddziału Preadopcyjnego.	Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Łodzi	2006/2007 oraz w kolejnych latach budżetowych
6.	Ochrona macierzyństwa.	Prowadzenie Domu dla Matek Samotnie Wychowujących Dzieci i Kobiet w Ciąży.	Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Łodzi we współpracy z organizacją pozarządową	2006/2007 oraz w kolejnych latach budżetowych